De Dorpskerk van Vries

De kerk van Vries is zonder twijfel het meest markante historische gebouw binnen een wijde omgeving.
Al vroeg ontwikkelde Vries zich tot hoofddorp, waarin waarschijnlijk in de 8e eeuw de eerste houten vakwerkkerkjes gebouwd werden. In de 9e eeuw is dan een eerste tufstenen kerk gebouwd op een opgeworpen heuvel. Eind 11e eeuw is de bouw van de huidige, romaanse kerk aangevangen. In de 15e eeuw is de romaanse Absis vervangen door een gotisch koor. Met deze ontstaansgeschiedenis is de Dorpskerk de oudste of een der oudsten van Drenthe.

Behoud van de kerk

Bij een grote restauratie in de jaren í40 van de vorige eeuw is de kerk zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat teruggebracht. In 2002 is de klokkenstoel grondig gerenoveerd, nadat in 2000 een tweede klok, namelijk het zogenaamde kinderklokje (wordt alleen geluid als er een kind overleden is) geplaatst was. Het orgel, dat in 1885 gemaakt is door Petrus van Oeckelen uit Haren, is in 2007 grondig gerestaureerd.

De zorg voor het in goede staat houden van het bouwwerk is verdeeld over de twee eigenaren. Namelijk de gemeente Tynaarlo die eigenaar is van de toren, en de Protestantse Gemeente Vries als eigenaar van het resterende deel. Zoals gebruikelijk bij dit soort historische gebouwen, vergen restauraties en het jaarlijkse onderhoud aanzienlijke sommen geld. In het verleden kon hiervoor deels een beroep gedaan worden op subsidies van Rijk en gemeente. Door beperking van de budgetten, en het grote beroep wat er op gedaan wordt, kan tegenwoordig veel minder op subsidies gerekend worden. Tegelijkertijd is ook de kerkelijke gemeente zelf steeds minder in staat om voldoende middelen bijeen te brengen voor het onderhoud.

Vanuit de gedachte dat het behoud van dit prominente cultuurhistorische erfgoed een breed draagvlak in de samenleving verdient, is in 1996 de Stichting tot Behoud van de Dorpskerk Vries opgericht. Deze stichting biedt iedereen, ook mensen zonder kerkelijke binding, de gelegenheid een bijdrage te leveren aan het onderhoud van de kerk. Met het zo gevormde financiŽle fonds, is de stichting tegenwoordig een belangrijke medefinancier van de onderhoudskosten.

Gebruik van de kerk

Sinds 2005, toen de gereformeerde kerk en de hervormde gemeente in Vries zijn samengegaan, is de Dorpskerk de enige locatie in Vries waar kerkdiensten gehouden worden. Om het gebouw ook optimaal te kunnen benutten voor andere activiteiten, is het interieur aangepast en is gezorgd voor een goede verwarming en een geluidsinstallatie. Er worden nu regelmatig concerten georganiseerd, en er vinden plechtigheden plaats als burgerlijke huwelijken en herdenkingsbijeenkomsten voor overledenen.

Beleid van de Stichting tot Behoud van de Dorpskerk Vries

De stichting is een levensbeschouwelijk neutrale instelling die tot doel heeft gelden bijeen te brengen waarmee de kosten van de instandhouding van de Dorpskerk deels betaald kunnen worden. Om dit te bereiken, worden inwoners van Vries en omgeving ertoe aangezet donaties te doen en een nalatenschap of legaat bij overlijden vast te leggen.

Om hieraan bekendheid te geven is deze website ontwikkeld en is een informatieve folder vervaardigd. Deze folder is verspreid via contactpunten als gemeentehuis, notaris, bibliotheek, enz.

FinanciŽle gegevens

Bij de oprichting van de stichting is een grote actie gevoerd om inwoners van Vries en omgeving een donatie te vragen. De opbrengst hiervan bedroeg maar liefst 170.000 gulden. Drie kwart hiervan is gebruikt voor het bekostigen van restauratieve werkzaamheden. Met het restant van 35.000 gulden, ofwel 16.000 euro, is een fonds gevormd, waaruit vele jaren geput kon worden voor bijdragen in de onderhoudskosten.

In 2009 is een omvangrijke schenking van 100.000 euro ontvangen, met als beding dat de beleggingsopbrengst van dit bedrag aangewend zal worden voor het doel van de stichting. Onderstaand overzicht geeft informatie over de beschikbare middelen, en de besteding ervan, in de afgelopen jaren.

Jaar vermogen per 1-1 mutatie waarde vermogen inkomsten onkosten stichting bijdrage onderhoud
200319.686 457,00 69,00
200420.074 1.047,00 55,00 2.837,00
200518.229 421,00 54,00 3.840,00
200614.756 2.921,00 52,00 3.297,00
200714.330 613,00 406,00
200814.537 439,00 31,00 3.000,00
200911.945 100.601,00 30,00
2010112.5142.750,00 3.554,00 34,00
2011118.784-3.250,00 3.574,00 50,00 3.570,00
2012115.488-200,00 3.832,00 44,00 1.000,00
2013118.076 4.400,00 50,00 12.390,00
2014110.0007.550,007.247,00354,000
2015125.3454.030,007.113,00353,004.000,00
2016132.135

Duidelijk is het enorme belang van de gift in 2009, welke sindsdien het leeuwendeel van het vermogen vormt. Het beleggingsrendement hiervan bepaalt grotendeels de inkomsten van de stichting. Andere donaties zijn er namelijk nauwelijks.

Onkosten heeft de stichting vrijwel niet. Alle bestuurswerk gebeurt bijvoorbeeld om niet; er worden ook geen onkosten vergoed die bestuursleden maken voor het uitvoeren van hun taken. Een kleine piek in 2007 had te maken met het vervaardigen van een folder.

De bijdragen in het onderhoud van de kerk zijn zeer wisselend geweest, namelijk afhankelijk van de beschikbaarheid van subsidies en van eigen middelen van de eigenaar. Gemiddeld komt de bijdrage in de afgelopen tien jaar uit op 3.000 euro per jaar.

Het huidige vermogen, en het beleggingsrendement hiervan, laten de komende jaren een bijdrage van maximaal 4.000 euro per jaar toe. In het instandhoudingsplan 2013-2018 worden de kosten op gemiddeld 16.000 euro per jaar geraamd. Zou de stichting hiervan de helft willen bijdragen, hetgeen een helder doel zou zijn, dan moet er jaarlijks minimaal 4.000 euro aan andere inkomsten gegenereerd worden.

Bestuur

In 2013 is H. van Aalderen afgetreden als voorzitter en T. Dijkstra als secretaris. Het bestuur van de stichting is eind 2013 als volgt samengesteld:

H. Huizenga, Tynaarlo, voorzitter;
L. Broerse, Vries, secretaris;
C. Bartels, Oudemolen, penningmeester;
H. Timmer, Vries, lid;
R. Baalmans, Vries, lid.

Mogelijkheden tot ondersteuning

De stichting verwelkomt financiŽle bijdragen van bedrijven en particulieren. Dit kan in de vorm van eenmalige of periodieke donaties. Omdat de instelling geregistreerd staat als algemeen nut beogende instelling (ANBI) zijn zulke schenkingen aftrekbaar voor de belasting. Omdat het om een culturele instelling gaat, kan men het donatiebedrag bij de belastingaangifte zelfs met 1,25 vermenigvuldigen.

Ook kan gedacht worden aan een nalatenschap of legaat na het overlijden. Over deze mogelijkheid kan de notaris meer informatie geven.

Contactgegevens

Bankrekening: NL39RABO0366504444
Fiscaal nummer: 805125528
Stichting tot Behoud van de Dorpskerk
Oude Rijksweg 2
9481 BD Vries
Email: lbroerse@xs4all.nl